Mwaka 2018, Marekani iliifungulia Huawei kesi ikidai kampuni hiyo ilificha ukweli kuhusu biashara iliyokuwa ikiifanya nchini Iran. Kwa mujibu wa waendesha mashtaka, Huawei ilihusishwa na kampuni iitwayo Skycom, iliyokuwa ikifanya biashara Iran wakati nchi hiyo ilikuwa chini ya vikwazo vya Marekani. Sasa, baada ya miaka 8, kesi hiyo inaanza kusikilizwa mahakamani New York.
Lakini kwa nini Marekani ilikasirika? Serikali ya Marekani inadai Huawei ilizipotosha benki kuhusu uhusiano wake na Skycom na hivyo kuwezesha miamala ya fedha iliyohusishwa na biashara ya Iran. Kesi hiyo pia ina mashtaka mengine, yakiwemo madai ya Huawei kujaribu kupata siri za biashara kutoka kampuni tano za teknolojia za Marekani. Huawei imekana kufanya makosa yote.
Kesi hii inakuja wakati Huawei tayari iko katikati ya vita kubwa ya teknolojia kati ya China na Marekani. Baada ya Marekani kuiwekea vikwazo, Huawei imeendelea kujenga chips na teknolojia za AI za China, wakati Marekani ikiendelea kuzuia teknolojia muhimu kufika China. Ndiyo maana kesi hii imekuwa kubwa tena: mahakamani kuna Huawei, lakini nyuma yake kuna ushindani wa teknolojia unaozidi kuwa mkali kati ya mataifa haya mawili.
Kesi Iliyoanza Miaka 8 Imefika Mahakamani
Kesi dhidi ya Huawei ilianza mwaka 2018, wakati Marekani ilipoishutumu kampuni hiyo kwa kuzipotosha taasisi za fedha kuhusu shughuli zake za biashara nchini Iran. Mzozo huo ulizidi kuwa mkubwa baada ya Meng Wanzhou, aliyekuwa afisa mkuu wa fedha wa Huawei, kukamatwa nchini Canada kwa ombi la Marekani. Sasa, miaka minane baadaye, kampuni yenyewe imeanza kukabiliana na kesi hiyo katika mahakama ya shirikisho huko Brooklyn, New York.
Huawei inakabiliwa na mashtaka kadhaa, yakiwemo udanganyifu wa benki, ukiukaji wa vikwazo vya Marekani dhidi ya Iran, utakatishaji fedha, wire fraud, racketeering na kuzuia uchunguzi. Kampuni hiyo imekana kufanya makosa yote na imeeleza kuwa madai ya serikali ya Marekani dhidi yake si ya kweli.
Iran Inaingiaje Kwenye Kesi Hii?
Kiini cha tuhuma zinazohusu Iran ni Skycom, kampuni ambayo waendesha mashtaka wa Marekani wanadai ilikuwa na uhusiano wa karibu na Huawei. Kwa mujibu wa mashtaka, Skycom ilihusika katika biashara ya bidhaa na teknolojia za Marekani nchini Iran licha ya vikwazo vilivyokuwepo, huku Huawei ikidaiwa kutoweka wazi kikamilifu uhusiano wake na kampuni hiyo. Reuters pia iliripoti kuwa HSBC ilipitisha zaidi ya dola milioni 100 katika miamala ya Marekani iliyohusishwa na Skycom.
Meng Wanzhou Anaingia Tena Kwenye Kesi
Jina la Meng Wanzhou linaibuka tena katika kesi hii. Mwaka 2021, Meng alifikia makubaliano na waendesha mashtaka wa Marekani yaliyomaliza kesi iliyokuwa ikimkabili yeye binafsi. Katika makubaliano hayo, alikubali kuwa aliwasilisha taarifa zisizo sahihi kwa taasisi ya fedha kuhusu shughuli za Huawei nchini Iran na uzingatiaji wa vikwazo vya Marekani. Mwezi Juni mwaka huu, jaji aliamua kuwa maelezo hayo yanaweza kutumika kama ushahidi dhidi ya Huawei katika kesi inayomkabili kampuni hiyo.
Kesi Hii Haikuishia Iran
Tuhuma zinazohusu Iran ni sehemu tu ya kesi kubwa zaidi dhidi ya Huawei. Waendesha mashtaka wa Marekani pia wanaituhumu kampuni hiyo kwa kula njama ya kupata siri za biashara kutoka kampuni tano za teknolojia za Marekani. Mashtaka mengine yanahusu madai ya Huawei kutoa taarifa zisizo sahihi kuhusu shughuli zake nchini Korea Kaskazini na kusambaza vifaa vya ufuatiliaji vilivyotumika nchini Iran wakati wa maandamano ya mwaka 2009. Huawei imekana madai hayo.
Kesi ya Huawei Inaonyesha Vita Iliyopo Nyuma ya Teknolojia
Kwa hiyo, kinachoendelea Brooklyn si suala la Huawei pekee. Marekani inajaribu kuzuia teknolojia muhimu isitumike kuongeza uwezo wa China katika maeneo ya kimkakati kama chips na AI, huku China ikisukuma kampuni zake kujenga teknolojia hizo ndani ya nchi. Huawei imekuwa moja ya alama kubwa zaidi za mapambano hayo.
Iwapo Huawei itapatikana na hatia, serikali ya Marekani inaweza kutafuta pia kunyang’anya mali au mapato yatakayohusishwa na shughuli haramu zitakazothibitishwa. Lakini hata kabla ya hukumu, kesi hii tayari inaonyesha jinsi ushindani wa biashara ya teknolojia ulivyobadilika na kuwa sehemu ya mapambano makubwa ya kiuchumi na kisiasa kati ya Marekani na China.
Soma Pia
- Marekani Wazidi Kuibana Huawei, Teknolojia ya 5G Kuwaokoa Kipesa — inaweka msingi wa vita ya Marekani na Huawei na namna 5G ilivyokuwa sehemu muhimu ya biashara ya kampuni. Soma makala
- Kiwanda cha Chip cha Huawei — Kiwanda cha Kwanza Chafunguliwa — kinaonyesha jinsi vikwazo vya Marekani vilivyosukuma Huawei kuelekea kujenga uwezo wake wa kutengeneza chips. Soma makala
- Huawei Yazindua Mate XT2: Muendelezo wa Simu za Mkunjo — habari ya sasa zaidi kuhusu Huawei na ushindani wake kwenye soko la teknolojia, iliyochapishwa Septemba 7, 2026. Soma makala
Vyanzo
- Reuters — Huawei heads to trial in US over its business dealings in Iran
- Reuters — Huawei CFO’s admissions can be used against company at criminal trial
- Associated Press — China’s Huawei faces racketeering trial in New York
- Financial Times — Was Huawei’s rise built on crime? A US jury will decide
No Comment! Be the first one.