Makosa Makubwa Zaidi Ya Teknolojia Yaliyowahi Kugharimu Mabilioni Ya Dola Duniani.

Dondoo Muhimu

• Makampuni makubwa duniani kama Google, Apple, Microsoft na Amazon yamewahi kupoteza mabilioni ya dola kutokana na bidhaa za teknolojia zilizoshindwa sokoni. Sababu haikuwa teknolojia pekee, bali pia uamuzi wa biashara na muda usio sahihi wa kuingia sokoni.
  (Soma zaidi: jinsi makampuni yanavyofanya maamuzi ya teknolojia → /maamuzi-makubwa-teknolojia-biashara/)
• Mara nyingi bidhaa zilizoshindwa zilikuwa na ubunifu mkubwa zaidi kuliko zile zilizofanikiwa. Hata hivyo, soko halichagui ubora pekee bali hutazama matumizi ya maisha ya binadamu.
• Tatizo kubwa si teknolojia, bali ni uelewa wa tabia ya watumiaji. Makampuni yanapokosa kuelewa mahitaji halisi ya watu, hata bidhaa bora hushindwa.
• Kila kushindwa kulibeba somo ambalo baadaye lilisaidia kuzaliwa kwa bidhaa kubwa zaidi. Hii ndiyo msingi wa maendeleo ya teknolojia duniani.
  (Soma: jinsi innovation inavyotokana na kushindwa → /innovation-kutokana-na-makosa-teknolojia/)

Kwa Nini Ubunifu Mkubwa Wakati Mwingine Hushindwa Sokoni

Teknolojia imebadilisha dunia kwa kasi ambayo binadamu hajawahi kuiona kabla katika historia yake yote.

Lakini kuna hadithi nyingine — hadithi ambayo haisemwi mara nyingi kwenye mikutano ya biashara, kwenye matangazo ya kampuni, wala kwenye hotuba za wakurugenzi wenye suti nzuri.

Ni hadithi ya makosa makubwa. Ya mabilioni yaliyopotea. Ya bidhaa ambazo zilionekana kuwa kamili kabisa — zenye teknolojia ya ajabu, timu za hali ya juu, na pesa nyingi za utekelezaji — lakini zilikufa sokoni bila kelele, bila mazishi ya heshima, bila hata tangazo la kwaheri.

Hadithi hii ni ya makampuni unayoyafahamu vizuri — Google, Apple, Microsoft, Amazon.

Fikiria hivi.

Una timu bora zaidi duniani. Una pesa nyingi. Una teknolojia ya hali ya juu ambayo haijawahi kuonekana kabla. Unazindua bidhaa yako mbele ya ulimwengu wote — na ulimwengu unageuka na kuendelea na shughuli zake. Kana kwamba hutokea chochote.

Haukuwa mbaya. Haukuwa mzembe. Hukuiba. Hukudanganya.

Ulijaribu — na ulishindwa kabisa.

Hii ndiyo hali iliyowakabili makampuni makubwa zaidi ya teknolojia duniani. Si mara moja. Si kwa bahati mbaya tu. Bali mara kwa mara — kwa bidhaa zilizozaliwa na akili bora, zikaliwa na pesa nyingi, zikaingia sokoni kwa nguvu — na kufa kimya kimya bila kujua hata wapi walikosea.

Swali linaloumiza si hili — kwa nini walishindwa?
Swali la kweli, zito zaidi, ni hili — kwa nini bidhaa zenye ubunifu mkubwa zaidi ndizo mara nyingi zinazoanguka kwa nguvu kubwa zaidi?
Jibu la swali hilo linafunua ukweli mmoja mkubwa kuhusu teknolojia, biashara, na binadamu — ukweli ambao makampuni mengi bado wanajifunza kwa bei ya mabilioni ya dola hadi leo.

Ubora peke yake haushindi kamwe.

Na hadithi za kuthibitisha ukweli huo zipo — si kwenye vitabu vya nadharia, si kwenye makala za wasomi, bali kwenye mazingira halisi ya soko. Kwenye miwani iliyokataliwa na jamii nzima. Kwenye simu iliyokufa kabla ya mwaka mmoja kupita. Kwenye kaseti iliyopigwa vita na kaseti duni zaidi — na ikashindwa.

Hizi ndiyo hadithi tunazokwenda kuziona sasa — hadithi tano za kushindwa kwa mabilioni ya dola, ambazo zilibeba ndani yake masomo ya thamani ambayo bado yanafanya kazi leo, katika kila biashara, katika kila mradi, katika kila uamuzi wa kuzindua kitu kipya duniani.

Google Glass — Teknolojia Iliyokuwa Mbele Ya Wakati Wake

Mwaka 2013, Google ilizindua kitu ambacho hakijawahi kuonekana duniani — kompyuta ndogo iliyowekwa kwenye miwani, inayoweza kupiga picha, kutoa maelekezo ya safari, na kujibu maswali kwa sauti yako.

Kwa upande wa teknolojia, ilikuwa hatua kubwa mbele. Wataalam wa teknolojia duniani kote waliita mapinduzi.

Lakini tatizo kubwa haikuwa kwenye kioo cha miwani. Lilikuwa kwenye chumba cha mkahawa.

Fikiria unakuwa ukila chakula na rafiki yako. Yeye ana miwani inayoweza kukurekodi bila wewe kujua. Unajisikiaje? Unaendelea kula kwa furaha? Au unaanza kuhesabu kila neno unalosema?

Hii ndiyo hisia ambayo watu waliipata na Google Glass. Hofu ya kurekodiwa mahali popote, wakati wowote, bila idhini yao. Mikahawa ilianza kunyima watu wenye Glass kuingia. Watu walioitumia mitaani waliitwa majina yasiyofurahi. Jamii ilikataa kabla ya hata kujaribu.

Zaidi ya hapo, bei ya dola 1,500 ilikuwa kubwa sana kwa kifaa ambacho hakikuwa na kazi ya lazima ya kila siku. Unaweza kupiga simu kwa simu yako. Unaweza kupata maelekezo kwa simu yako. Glass haikutoa sababu mpya ya kuishi.

Google ilisitisha mradi huo mwaka 2015 — hasara kubwa ya pesa na heshima.

Lakini hadithi haikuisha hapo. Google Glass ilirudi baadaye kama chombo cha viwandani — kwa wafanyakazi wa viwanda na madaktari, mahali ambapo kamera ni msaada halisi, si tishio. Kama tunavyoeleza katika makala yetu ya jinsi AI na vifaa vya kuvaa vinavyobadilisha kazi, mustakabali wa teknolojia ya kuvaa unategemea zaidi mahali inapotumika kuliko uwezo wake wa kiufundi.

Somo la kwanza — bidhaa nzuri wakati mbaya ni bidhaa mbaya. Bidhaa ile ile wakati sahihi, mahali sahihi, inaweza kuwa mafanikio makubwa.

Amazon Fire Phone — Ubunifu Bila Sababu Ya Kubadilisha Tabia Ya Mtumiaji

Mwaka 2014, Amazon — kampuni iliyoshinda katika biashara ya mtandaoni, vitabu vya kidijitali, na vifaa vya nyumbani — iliamua kwamba inataka simu yake mwenyewe.

Mantiki ilikuwa wazi. Wateja mamilioni. Muziki, filamu, na vitabu. Duka kubwa zaidi la mtandaoni duniani. Kwa nini isiwe na simu ya kuunganisha yote haya?

Wahandisi wake wakaunda simu yenye kamera nne za mbele zinazoweza kuunda picha za 3D, na kipengele cha kutambua vitu unavyoviona ili uweze vinunue mara moja kwenye Amazon. Teknolojia ya kipekee kabisa.

Lakini soko liliuliza swali moja ambalo Amazon hawakujibu vizuri.

Kwa nini nibadilishe iPhone yangu au Android yangu kwa hii?

Jibu halikuja. Fire Phone ilikuwa na apps chache sana. Mfumo wake ulifunga mtumiaji ndani ya ulimwengu wa Amazon tu — bila Google Maps ya asili, bila Youtube ya uhuru, bila chaguo unalotaka. Wateja hawakununua. Amazon ilipoteza zaidi ya dola milioni 170 moja kwa moja — na hasara ya jumla ya mradi ilikadiriwa kufikia dola bilioni moja ukizingatia gharama zote.

Mradi ulisitishwa mwaka mmoja tu baada ya kuzinduliwa.

Lakini utafiti wote wa mwingiliano wa binadamu na teknolojia uliofanywa wakati wa kuunda Fire Phone — haukupotea. Ulizaa Alexa, msaidizi wa sauti ambaye leo yuko kwenye mamilioni ya nyumba duniani na anaendelea kuwa nguvu kubwa ya AI ya Amazon.

Kushindwa kulizaa kitu kikubwa zaidi kuliko kilichoshindwa.

Microsoft Zune — Kushindana Na Mfumo Ulio Tayari Umeshika Moyo Wa Watu

Mwaka 2006, Apple iliishia kabisa kushinda soko la muziki wa kidijitali. Kila mtu alikuwa na iPod. Kila mtu alipakua muziki kwa iTunes. Mfumo ulikuwa kamili na uliounganishwa vizuri — muziki, vifaa, na duka moja kubwa.

Microsoft iliamua kwamba ingeweza kushinda.

Zune ilikuwa na kitu ambacho iPod haikuwa nacho wakati huo — uwezo wa kushiriki muziki kwa wireless kati ya vifaa viwili vilivyo karibu. Ubunifu wa kweli ambao Apple hawakuwa wamefikiria bado.

Lakini tatizo halikuwa kwenye kifaa. Lilikuwa kwenye ulimwengu uliokuwa umeshazunguka kifaa cha Apple.

Mtumiaji aliyeanza kutumia iPod alikuwa ameshaweka miaka ya muziki wake kwenye iTunes. Kubadilisha kwa Zune kulimaanisha kuanza upya — kupoteza kila kitu ulichoweka, kununua nyimbo tena, kujifunza mfumo mpya wa vitu vilivyokuwa vinafanya kazi vizuri tayari. Hakuna mtu aliyetaka kufanya hivyo.

Zune ilisitishwa mwaka 2012 — bila kelele kubwa, bila tangazo la mwisho. Ikatoweka kimya kimya.

Somo lililobaki ni hili wazi — soko si la ubora tu. Ni la imani, tabia, na mfumo wa ikolojia ambao mtumiaji ameshaingia ndani yake. Kuvunja imani hiyo kunahitaji zaidi ya bidhaa nzuri. Kunahitaji sababu kubwa ya kweli ya kubadilika — sababu ambayo Microsoft hawakuwa nayo.

Apple Lisa — Ubunifu Mkubwa, Ulimwengu Haukuwa Tayari

Kabla ya Macintosh. Kabla ya iPhone. Kabla ya iPad. Kulikuwa na Lisa.

Mwaka 1983, Apple ilianzisha kompyuta ambayo ilibeba kitu ambacho hakijawahi kuonekana kwa umma — mfumo wa picha unaotumia mouse. Badala ya kuandika amri za kimaandishi kama kompyuta zote za wakati huo, Lisa iliruhusu mtumiaji kubonyeza picha ndogo kwenye skrini, kufungua faili, na kufanya kazi kwa njia ya kawaida zaidi ya binadamu.

Ilikuwa mapinduzi ya kweli. Steve Jobs mwenyewe aliiona kwa furaha ya kipekee.

Lakini bei yake ilikuwa dola 9,995 — sawa na dola 30,000 za leo ukizingatia mfumuko wa bei. Kampuni ndogo ndogo na watu binafsi hawakuweza kuifikia. Hata biashara nyingi zilisita.

Apple ilipoteza pesa nyingi. Lisa ilishindwa sokoni.

Lakini kila kitu kilichojifunzwa kutoka Lisa — urahisi wa kutumia, nguvu ya picha, umuhimu wa mtumiaji kujisikia huru — kilikwenda moja kwa moja kwenye Macintosh ambayo ilizinduliwa mwaka 1984 kwa bei ya dola 2,495. Macintosh ikafanikiwa. Na mafanikio ya Macintosh yalibeba DNA ya Lisa ndani yake yote.

Lisa hakufa bure. Alifundisha Apple jinsi ya kubadilisha dunia kwa bei ambayo dunia inaweza kumudu

Betamax Dhidi Ya VHS — Wakati Ubora Haushindi Soko

Hii ndiyo hadithi ambayo inafundishwa katika shule za biashara duniani kote kama mfano mkuu wa jinsi soko linavyofanya kazi kwa kweli — na jinsi linavyoweza kukatisha tamaa mtu yeyote anayeamini kwamba bora daima hushinda.

Miaka ya 1970 na 1980, Sony ilikuwa na Betamax — kaseti ya video yenye ubora bora zaidi wa picha, teknolojia iliyotengenezwa kwa makini ya kipekee. JVC ilikuwa na VHS — kaseti yenye ubora kidogo chini, lakini bei ya chini na wakati mrefu zaidi wa kurekodi.

Betamax ilikuwa bora. Hilo halikushindanwa na mtu yeyote.

Lakini VHS ilishinda kwa sababu tatu ambazo hazikuhusu ubora wa picha hata kidogo.

Kwanza, VHS iliruhusu kurekodi kipindi kirefu zaidi. Mchezo wa mpira wa miguu ulichukua zaidi ya masaa mawili ambayo Betamax ya awali iliruhusu. Watu walitaka kurekodi filamu nzima usiku bila kuamka katikati ya usiku kubadilisha kaseti.

Pili, VHS ilipata msaada mkubwa zaidi wa sekta ya filamu ya Hollywood. Filamu nyingi zaidi zilikuwa zinapatikana kwenye VHS madukani ya kukodisha. Mtu aliyenunua Betamax alipata chaguo dogo sana — na soko halikusamehe ukosefu huo.

Tatu, VHS ilikuwa rahisi kupatikana na bei yake ilikuwa chini kidogo. Katika nyumba ya kawaida ya kipato cha wastani, tofauti hiyo ya bei ilikuwa muhimu sana.

Sony ilishindwa na bidhaa yao bora zaidi.

Na waliona kwa uchungu kwamba soko halichagui bora zaidi — linachagua rahisi zaidi, ya bei inayomudu, inayolingana na maisha ya kawaida ya watu halisi. Kama tunavyoeleza katika makala yetu ya jinsi Netflix ilivyoshinda vita vya streaming duniani, hata leo kanuni hiyo bado inafanya kazi kwa nguvu ile ile.

Lakini Sony walijifunza. Na maarifa yale ya uchungu ndiyo yaliyowawezesha kuunda PlayStation — mfumo wa michezo ya video ambao ulijenga mfumo wa ikolojia kamili wa maudhui, huduma, na watumiaji. Leo PlayStation ni mojawapo ya biashara zenye nguvu zaidi katika burudani duniani.

Hitimisho — Makosa Makubwa Ni Masomo Makubwa

Teknolojia haijengwi na mafanikio pekee.

Inajengwa na ujasiri wa kujaribu, uvumilivu wa kushindwa, na akili ya kujifunza kutoka katika kila kitu kilichoenda vibaya. Google, Apple, Microsoft na Amazon hawakuwa na jibu sahihi wakati wote. Walijaribu. Wakashindwa. Wakajifunza. Wakaendelea.

Hilo ndiyo siri la kweli la makampuni makubwa ya teknolojia — si kwamba yanashinda wakati wote, bali kwamba yanajua jinsi ya kuvuka mstari kati ya kushindwa na kujifunza bila kuanguka kabisa.

Na kwa Afrika Mashariki — ambayo sasa ina watumiaji wa intaneti wanaokua kwa kasi kubwa — masomo haya ni muhimu sana. Kama tunavyoeleza katika makala yetu ya Afrika Ina Watumiaji Milioni 646 Wa Internet — Je, Wewe Unafaidika Vipi?, fursa kubwa za teknolojia zinaweza kufikiwa — lakini zinahitaji uamuzi sahihi wa wakati, bei, na mfumo wa ikolojia unaofanya kazi kwa watu wa Afrika.

Historia ya makosa ya teknolojia si ya kusikitisha. Ni ya kutia nguvu.

Kwa sababu inasema hivi wazi — hata makubwa zaidi wamewahi kushindwa. Na bado wako hapa. Bado wanashinda. Bado wanabadilisha dunia.

Wewe pia unaweza.

Soma Pia

Samsung Inakabiliwa Na Mgomo Mkubwa — AI Inagawanya Wenyewe

Tulichogopa Sasa Imetokea — Wahalifu Wanatumia AI Kudukua Mifumo

Watu Walisema Apple Itaanguka, Lakini Mkakati Wao wa AI Unabadilisha Hadithi Yote

Afrika Ina Watumiaji Milioni 646 Wa Internet — Je, Wewe Unafaidika Vipi?

Nvidia Inashinda Vita Vya AI Chips — Hivi Ndivyo Inavyobadilisha Dunia

Vyanzo Vya Nje

The Most Expensive Tech Failures In History — Time Magazine

The Most Expensive Tech Fails In History — MSN Technology

Tech Failures Documentary — YouTube