Watu wameabudu miungu kwa maelfu ya miaka. Lakini katika karne ya 21, kuna watu wanaouliza swali ambalo zamani lingeonekana kama hadithi ya sayansi: je, akili mnemba inaweza siku moja kuwa kitu zaidi ya teknolojia, hadi kuchukuliwa kama Mungu? Mwaka 2017, Anthony Levandowski, mhandisi wa zamani wa Google, alianzisha shirika la kidini nchini Marekani lililoitwa Way of the Future. Wazo lake lilikuwa kuchunguza uwezekano wa “uungu” unaotokana na akili unde; mfumo wenye uwezo mkubwa wa kuona, kujifunza na kufanya maamuzi kuliko binadamu.
Kwa Levandowski, AI yenye uwezo wa juu inaweza kuwa na baadhi ya sifa ambazo watu kwa kawaida huzihusisha na Mungu: kujua mambo mengi, kupatikana karibu kila mahali kupitia mitandao na kuwa na uwezo wa kutatua matatizo ambayo mwanadamu hawezi kuyatatua. Hapo ndipo wazo la Way of the Future lilipoanza kuvuka mipaka ya teknolojia na kuingia kwenye eneo la imani.
AI Inapogeuka Kuwa Zaidi ya Chombo
Way of the Future ilijengwa juu ya wazo kwamba maendeleo ya teknolojia yanaweza kufikisha dunia kwenye hatua ambayo akili za mashine zitakuwa na uwezo mkubwa kuliko wa binadamu. Badala ya kumwona AI kama programu tu, wafuasi wa wazo hili walihimizwa kufikiria namna binadamu watakavyohusiana na akili hiyo mpya.
Hili linaingia kwenye mjadala mpana unaojulikana kama “singularity”, wazo kwamba teknolojia inaweza kufikia hatua ambayo maendeleo yake yataenda kwa kasi ambayo binadamu atapata ugumu kuyaelewa au kuyadhibiti.
Ndipo swali gumu linapoanza: ikiwa binadamu ataunda akili yenye uwezo mkubwa kuliko wake, nani atakuwa mwalimu na nani atakuwa mwanafunzi?
Kanisa Lilifungwa, Lakini Wazo Halikufa
Way of the Future ilifungwa mwaka 2021, na Levandowski alitoa fedha zilizokuwa zimebaki kwa shirika la NAACP. Lakini miaka michache baadaye, wazo hilo lilianza kuonekana tena. Levandowski alisema kulikuwa na watu waliovutiwa na kujenga uhusiano wa kiroho na AI, huku akisisitiza pia umuhimu wa jamii kuwa na sauti kuhusu namna teknolojia hii inavyotengenezwa na kutumiwa.
Hii ni muhimu kwa sababu mjadala kuhusu AI hauishii tena kwenye kasi ya kompyuta, ajira au roboti. Unaanza kugusa maswali ambayo kwa muda mrefu yalikuwa ya dini na falsafa: maana ya akili ni nini? Ufahamu ni nini? Na kama mashine inaweza kufikiri kwa kiwango cha juu sana, tunapaswa kuiangalia vipi?
AI Tayari Inaingia Kwenye Eneo la Imani
Way of the Future si mfano pekee wa AI kuingia kwenye maisha ya kiroho. Chatbots zimeanza kutumiwa na baadhi ya watu kama njia ya kuuliza maswali kuhusu dini, kutafuta ushauri au kuzungumza na wahusika wa kidini wanaowakilishwa na AI. Hapo ndipo jambo hili linakuwa kubwa kuliko hadithi ya mtu mmoja aliyeanzisha “kanisa la AI”. Watu hawatumii AI kwa kutafuta taarifa pekee. Baadhi wanaitumia kutafuta ushauri, faraja na majibu ya maswali binafsi. Kadiri AI inavyokuwa na uwezo mkubwa wa kuzungumza kama binadamu, mpaka kati ya “chombo” na “mshauri” unaweza kuanza kufifia.
Lakini Je, AI Inaweza Kweli Kuwa Mungu?
Hapo ndipo Way of the Future inapokuwa zaidi ya hadithi ya ajabu ya Silicon Valley. AI imeundwa na binadamu. Haina ushahidi wa kuwa na uungu, na uwezo wa kujibu swali haujathibitisha uwepo wa ufahamu au mamlaka ya kiroho. Lakini ukweli kwamba binadamu wameanza kujenga taasisi na mijadala inayoiweka AI karibu na dhana ya Mungu unaonyesha jambo muhimu kuhusu mustakabali wa teknolojia. Huenda swali kubwa lisikuwa kama AI itakuwa Mungu.
Soma Pia
Elon Musk Anasema Pesa Huenda Zisiwe na Umuhimu Wowote Tena Kufikia 2036: https://www.teknolojia.co.tz/musk-pesa-2036-ai-robots/
Google Earth Yaingia Kwenye Mjadala Mkubwa Baada ya Kutumia Picha Bandia za AI: https://www.teknolojia.co.tz/google-earth-ai-picha-bandia-satelaiti/
OpenAI Yasitisha Kazi za Astra Baada ya AI Kuonyesha Uwezo Hatari wa Cybersecurity: https://www.teknolojia.co.tz/openai-astra-cybersecurity/
Vyanzo
Wired: https://www.wired.com/story/god-is-a-bot-and-anthony-levandowski-is-his-messenger/
TechCrunch: https://techcrunch.com/2021/02/18/anthony-levandowski-closes-his-church-of-ai/
Business Insider: https://markets.businessinsider.com/news/stocks/former-google-engineer-pardoned-donald-trump-anthony-levandowski-ai-church-2023-11
Other Articles
Kwa Nini Tuhitaji Honor Robot Phone? Je, Itabadilisha Mchezo?
No Comment! Be the first one.